Cinema Ensor
Guillaume Bijl (1946 – 2025) verwierf internationale bekendheid met zijn grootschalige realistische installaties waarin hij culturele fenomenen uit de westerse kapitalistische samenleving in beeld bracht.
Oostendenaar Jean Strijckers nam in het voorjaar van 1958 - in het kader van zijn eindwerk aan de Academie Film en Fotografie in Brussel (Narafi) - beelden van Oostende op een 16mm-film.
Guillaume Bijl
‘James Ensor in Oostende, ca. 1920’ werd door de kunstenaar gemaakt voor de tentoonstelling ‘Mo(u)vements’ in het Koninklijk Museum van Antwerpen in 2000. Het is een korrelig zwart-witfilmpje in documentaire reportagestijl, ogenschijnlijk geschoten op 16mm-film. Het toont James Ensor tijdens dagelijkse activiteiten in zijn thuisstad, terwijl hij flaneert op de dijk, op het strand zit en dineert met vrienden. Hoewel de film baadt in een zeer realistische, begin 20ste-eeuwse documentair-cinematografische stijl en Bijl beweert dat het ‘found footage’ (teruggevonden beeldmateriaal) betreft, is de film volkomen fake. Guillaume Bijl zette alles in scène, James Ensor wordt vertolkt door een look-a-like. De film speelt met de grenzen tussen feit en fictie, tijdsdocument en enscenering, trivialiteit en kritische reflectie. De ambiguïteit tussen historische feiten, herinneringen – al dan niet vervormd door fantasie – en anekdotes die tot mythes verworden (Duur: 2 minuten, 22 seconden)
In de “Making of James Ensor in Oostende, ca.1920” kunnen we Guillaume Bijl aan het werk zien en worden we getuige hoe de huidige curator van het James Ensorhuis, Xavier Tricot, op onverwachte en spontane wijze deel gaat uitmaken van de film crew (Duur: 12 minuten, 45 seconden)
Jean Strijckers
De film begint met enkele beelden van de wijk rond de Vlaanderenstraat en de Van Iseghemlaan. We zien het hoekhuis waar Ensor op zolder zijn atelier had en daartegenover het Koninklijk Theater van Oostende. Zowel het huis als het theater zijn later gesloopt.
In het blauwe salon van het Ensorhuis is August Van Yper (1884-1963) figurant. De huisknecht van Ensor mocht na het overlijden van de schilder in 1949 in deze woning blijven wonen en leidde er bezoekers rond, waarbij hij persoonlijke commentaar gaf en herinneringen ophaalde.
Voor er wordt overgegaan naar het O.L.V. ter Duinenkerkje in Mariakerke (bij Oostende) waar Ensors graf zich bevindt, zien we nog enkele beelden van de zee, haven en Visserskaai (Duur: 9 minuten, 56 seconden)
De film maakt deel uit van de collectie van de Stad Oostende en werd geditaliseerd door Noordzee Films Oostende
Met dank aan Jean Strijckers voor het bezorgen van deze beelden.
